الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

145

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

چرخ تكامل او ( هر گاه در مسير باشد ) متوقف نخواهد شد . از طرفى مىدانيم عبادت مكتب عالى تربيت است ، انديشه انسان را بيدار و فكر او را متوجه بىنهايت مىسازد ، گرد و غبار گناه و غفلت را از دل و جان مىشويد ، صفات عالى انسانى را در وجود او پرورش ميدهد ، روح ايمان را تقويت و آگاهى و مسئوليت به انسان مىبخشد . و به همين دليل ممكن نيست انسان لحظه اى در زندگى از اين مكتب بزرگ تربيتى بىنياز گردد ، و آنها كه فكر مىكنند ، انسان ممكن است به جايى برسد كه نيازى به عبادت نداشته باشد يا تكامل انسان را محدود پنداشته‌اند ، و يا مفهوم عبادت را درك نكرده‌اند . علامه طباطبائى در تفسير « الميزان » در اين زمينه بيانى دارد كه فشرده و خلاصه آن را ذيلا مىآوريم : « همه موجودات اين جهان به سوى تكامل مىروند ، و نوع انسان تكاملش در دل اجتماع صورت مىگيرد ، به همين دليل ذاتا اجتماعى آفريده شده است . از طرفى اجتماع در صورتى مىتواند پرورش و تكامل انسان را تضمين كند كه داراى احكام و قوانين منظمى باشد ، و افراد مجتمع در پرتو احترام به آن قوانين ، امور خود را سامان دهند و از تصادمها پيشگيرى كنند و حدود مسئوليتها را مشخص نمايند . و به تعبير ديگر اگر جامعه انسانى صالح گردد ، افراد مىتوانند به هدف نهايى خويش در آن برسند و اگر فاسد شود افراد از اين تكامل باز ميمانند . اين احكام و قوانين ، اعم از قوانين اجتماعى و يا عبادى ، در صورتى مؤثر خواهد بود كه از طريق نبوت و وحى آسمانى گرفته شود . اين را نيز مىدانيم كه احكام عبادى بخشى از اين تكامل فردى و اجتماعى را تشكيل مىدهد :